Kazan dairesinde ya da pompa odasında, pompanın altında küçük bir su birikintisi fark edersiniz. Önce önemsiz görünür. Ama bu damlama çoğu zaman bir parçanın aşındığını haber verir: mekanik salmastra.

Bu yazıda mekanik salmastranın ne işe yaradığını, neden bozulduğunu ve değişimde nelere dikkat edilmesi gerektiğini anlattık.

Mekanik salmastra ne işe yarar?

Pompanın motor mili, suyun bulunduğu pompa gövdesinden geçer. Mil dönerken suyun dışarı çıkmaması için bu geçişte bir sızdırmazlık elemanı gerekir. Bu eleman mekanik salmastradır.

Salmastra, biri sabit diğeri milde dönen iki çok düzgün yüzeyden oluşur. Bu yüzeyler arasında çok ince bir su filmi bulunur. Su filmi yüzeyleri hem soğutur hem yağlar.

Salmastranın bozulduğunu gösteren belirtiler

Mil bölgesinden ya da pompa ile motor arasından su damlıyor.
Pompanın altında beyaz kireç izi ya da pas lekesi oluşuyor.
Damlama zamanla artıyor, ince bir akıntıya dönüşüyor.
Pompa çalışırken mil bölgesinden ıslık benzeri ya da sürtme sesi geliyor.
Motor gövdesinin alt kısmında nem ya da su izi var.

Damlamayı uzun süre görmezden gelmek risklidir. Sızan su motor rulmanlarına ve sargısına ulaşabilir. Bu durumda küçük bir salmastra değişimi, rulman ya da motor onarımına dönüşebilir.

Salmastra neden erken aşınır?

Kuru çalışma

Salmastra yüzeyleri suyla soğur. Depo boşaldığında, emiş hattına hava girdiğinde ya da vana kapalıyken çalışan bir pompada bu soğutma kesilir. Kısa süreli kuru çalışma bile yüzeyleri çizebilir ya da çatlatabilir.

Kum, tortu ve kireç

Suyla gelen kum ve tortu, salmastra yüzeylerinin arasına girerek onları aşındırır. Kireçli suda yüzeylerde kireç birikir ve sızdırmazlık bozulur. Sıcak su devrelerinde bu etki daha belirgin olabilir.

Titreşim ve eksen kaçıklığı

Yıpranmış rulman, gevşek bağlantı ya da boru hattının pompaya yük bindirmesi milin titreşmesine yol açar. Bu titreşim salmastra yüzeylerinin düzgün oturmasını engeller.

Yanlış seçilmiş salmastra

Salmastralar farklı malzeme çiftleriyle üretilir; karbon/seramik ya da SiC/SiC gibi. Kumlu, sıcak ya da kimyasal içeren akışkanlarda yanlış malzemeyle seçilmiş bir salmastra kısa sürede bozulur.

Değişimde dikkat edilenler

Pompanın marka ve modeline, mil çapına uygun salmastra seçilmeli.
Akışkanın sıcaklığı ve içeriğine uygun malzeme çifti kullanılmalı.
Salmastra yüzeylerine çıplak elle dokunulmamalı, montaj temiz bir ortamda yapılmalı.
O-ringler ve contalar da birlikte yenilenmeli.
Rulmanlar ve milin durumu aynı anda kontrol edilmeli.
Değişimden sonra pompa havası alınıp su doluyken devreye alınmalı.

İşin kapsamını ne belirler?

Bu, pompanın tipine ve bulunduğu yere bağlıdır. Kolay ulaşılan bir sirkülasyon ya da dikey kademeli pompada iş daha basit, büyük, zor sökülen ya da kuyu içindeki pompalarda daha kapsamlı olur. Parçanın hazır olup olmaması da işi etkiler; bu yüzden etiket bilgisini önceden paylaşmak faydalıdır.

Sık yapılan hatalar

Damlayan pompanın altına kova koyup aylarca çalıştırmak
Salmastrayı değiştirip kuru çalışmanın sebebini çözmemek
Rulmanı kontrol etmeden sadece salmastra değiştirmek
Ölçüsü benzer ama uyumsuz bir salmastra takmak
Yeni salmastra takılan pompayı susuz çalıştırarak test etmek

Onarım mı, pompa değişimi mi?

Salmastra değişimi çoğu zaman pompayı uzun süre daha çalıştırmanın ekonomik yoludur. Ancak pompa yaşlıysa, rulmanları ve çarkı da yıprandıysa ya da motor sargısı zarar gördüyse, onarım ile değişim birlikte değerlendirilir.

Bize sorarken hazırlamanız gerekenler

Pompanın etiket fotoğrafı
Damlamanın görüldüğü bölgenin fotoğrafı
Pompanın çalıştığı iş: sirkülasyon, hidrofor, sulama ya da proses
Damlamanın ne zamandır sürdüğü ve arttığı

Erol Endüstriyel olarak pompa servisinde mekanik salmastra ve rulman değişimi yapıyoruz. Fotoğrafları WhatsApp'tan 0532 709 86 01 numarasına gönderebilir ya da 0242 408 94 71 numaralı mağaza hattını arayabilirsiniz. Fiyat, pompanın modeli ve yapılacak iş netleştikten sonra verilir.